کمرویی چیست؟
کمرویی یک توجه غیر عادی ومضطربانه به خویشتن در یک موقعیت اجتماعی است که در نتیجه ی آن فرد دچار نوعی تنش روانی -عضلانی شده،شرایط عاطفی وشناختی اش متـاثر می گردد.وزمینه ی بروز رفتارهای خام وناسنجیده وواکنش های نامناسب در وی فراهم می شود.بسیاری از نیازهای عالیه ی انسان وشکوفا شدن استعدادها وخلاقیتها یش فقط از طریق تعامل بین فردی وارتباطات اجتماعی می تواند ارضاء شودوفعلیت یابد.
.به دیگر سخن پدیده ی کمرویی به یک مشکل روانی اجتماعی وآزاردهنده ی شخصی مربوط می شود که همواره به صورت یک ناتوانی یا معلویت اجتماعی ظاهر می گردد . به کلام ساده،کمرویی یعنی «خود توجهی»فوق العاده وترس از مواجه شدن با دیگران. زیرا کمرویی نوعی ترس یااضطراب اجتماعی است که در آن فرد از مواجه شدن با افراد نا آشنا وارتباطات اجتماعی گریز دارد.
کمرویی از دیدگاه بین فرهنگی:
کمرویی یک پدیده ی گسترده ومتنوع ی است که در نزد افراد،خانواده ها ،جوامع وفرهنگهای مختلف معانی مختلفی دارد.کودک یا نوجوانی ممکن است از نظر روان شناسی اجتماعی کمرو باشد. اما از نظر خانواده یا مدرسه به عنوان یک کودک یا نوجوان مؤدب ومتین تلقی می گردد.بعضی نیز کمرویی را برای دختران امری عادی وصفتی مثبت (مترادف با حیا وعفت ) تلقی می کنند وآن را برای پسرها یک ویژگی یامنش ناپسند می دانند.
ویژگی های رفتاری افراد کمرو
از نظر زیستی وفیزیولوژیکی نشانه ها یا علائم مشترکی درمیان غالب افراد ی که به طور جدی دچار کمرویی هستند ،مشاهد ه می شود.بدیهی است که این نشانه ها فیزیولوژیک در افراد کمرو عمدتاً روان –تنی است نظیر:تشدید ضربان قلب ،سرخ شدن چهر،حالت ها ی اضطرابی ،تغییر صدا ،عرق کردن و.......
همچنین بعضی رفتارهای اضطرابی در بین کودکان ،نوجوانان وبزرگسالان کمرو دیده می شود مانند:فرار کردن ازجمع غریبه ها، خجالت کشیدن وبه لکنت افتادن ،بریده وکوتاه حرف زدن ،بیشتر عبوس بودن وکمتر لبخند زدن،مضطرب ودستپاچه شدن،سر خودرا خم کردن ،ضعف اعتماد به نفس ،عدم ارائه خلاقیت ذهنی ،بی شهامت بودن در عین توانایی وقدرت و......
روشهای درمان کمرویی
کمرویی رفتاری است آموخته شده وهر رفتاری قابل تغییر است اما همیشه باید امیدوار بود وبه مطلوبترین شرایط ومؤثرترین روشها اندیشید (افروز 1374)
کمرویی اساساً رفتاری است اکتسابی وآموخته شده ،برا ی درمان وبرطرف کردن آن باید اصلاح رفتارویا آموزش رفتار های مطلوب اجتماعی در فرد فراگیری شود.
اساس درمان کمرویی تغییردر حوزه ی شناختی (شناخت درمانی )وتحول در رویه ی زندگی وحیات اجتماعی فرد است ،تغییردر شیوه ی تفکر ،یافتن نگرش های جدید نسبت به خود ومحیط اطراف،تغییر در باورها ونظام ارزش های که کمرویی را تقویت می کنند.کاهش اضطراب در فرد ،تقویت انگیزه وافزایش مهارت های اجتماعی توانایی های تحصیلی،شغلی وحرفه ای ،اصلی ترین روش درمان کمرویی است.
-تقویت خودپنداری وخودباوری مثبت
یکی ازمهمترین روش های درمان کمرویی،توجه دادن فرد به قدرت تفکر،نحوی نگرش وباز خورد وی نسبت به پدیده های مختلف وایجاد آمادگی لازم درونی برای تغییرات در حوزه ی شناختی است.
خانواده وتربیت اجتماعی
در ترییت اجتماعی وپرورش مهارت های ارتباطی کودکان ونوجوانان بیشترین مسئولیت برعهدی الگوهای رفتاری بزرگسالان است.بنابراین پدران ومادران ونزدیکان ،به مثابه مؤثر ترین الگوهای رفتاری درتعایم وتقویت مهارتهای اجتماعی اهستند؛چرا که بچه ها به طور مستقیم وغیر مستقیم از الگوهای رفتاری بزگسال در موقعیت های خانوادگی و نقش آفرینی های اجتماعی یاد می گیرند وباایشان همانند سازی می کنند.
-هنردرمانی
-فعالیت های اجتماعی وبازی های گروهی
-تقویت اعتماد به نفس
مؤثرترین گام عملی در تقویت اعتماد به نفس وغلبه بر کمرویی عبارتنداز:
-گوش دادن اساس اعتماد به نفس است .به کودکان توجه کنیم،به سؤالا ت آنان پاسخ دهیم،موقع صحبت کردن به او نگاه کنیم.
-کارهای مثبت کودکان را تشویق کنیم.
1-به طورواقع بینانه نقاط قوت وضعف کودک را بشناسیم واهداف معقولی رابرای زندگی پویا در نظر بگیریم.
-بر اساس نقاط مثبت و ویژگیهای شخصیتی ،برای کودک برنامه یریزی کنیم.
-اطلاعات عمومی کودک را بالا ببریم از طریق خواندن کتاب روزنامه ومجله
-به کودکان آموزش دهیم که ظاهری مرتب داشته باشند.
-تشویق کودک در سخن گفتن در جمع
-دادن مسؤلیت درحد توان به کودک
-زمینه سازی برای محبت وانس وایجاد شور شوق درمحیط خانواده
منابع:
افروز،غلامعلی،روان شناسی کمرویی1374
بیابانگرد،اسماعیل،روش های افزایش عزتنفس در کودکان ونو جوانان 1387
ئکس نلسون،ریتا،ترجمه محمد تقی منشی طوسی 1379